1 ابو منصور حسن بن نوح القمرى الطبيب از اطباى مشهور مائه چهارم هجريه و در روزكار سلطنت سامانيان در شهر بخارا بوفور علم و حذاقت و جودت عمل و حسن معالجت شهرت بىاندازه داشته و او را در نزد امير منصور سامانى احترامى زايد الوصف بود و در دربار آن پادشاه ذى جاه با كمال امانت و ديانت معروف و بطبابت اهالى حرم اختصاص داشت و آن حكيم بصير معاصر است با محمد بن زكرياى رازى و هريك از اين دو طبيب اريب در مصنفات خودشان از همديكر مطالب طبيّه نقل كرده‌اند ابو منصور در كتاب ( غنى و منى ) از رازى اسم برده و رازى در ( حاوى كبير ) از كتاب ( علل العلل ) ابى منصور عبارات نقل نموده و چنانچه در ترجمهء شيخ رئيس اشارت رفت و از بعض تواريخ مستفاد مىشود ابو على بن سينا در نزد ابى منصور تلمذ كرده بود و در آن‌وقت بدايت سن شيخ رئيس و اوان شيخوخت ابى منصور بوده مؤيد اين مقال قول صاحب طبقات است كه مىفرمايد ( حدثنى الشيخ الامام شمس الدّين عبد الحميد بن عيسى الخسروشاهى ان الشيخ الرئيس بن سينا كان قد لحق ابا منصور و هو شيخ كبير و كان يحضر مجلسه و يلازم درسه و انتفع به فى صناعة الطب انتهى ) ولادت و وفات آن حكيم دانشمند بدست نيامد ولى چنانچه از ترجمهء وى مفهوم مىشود بايد زمان ولادتش مدتها پيش از وفات رازى باشد كه رازى از كتب وى اسم برد و وفاتش سالها بعد از ولادت شيخ رئيس باشد كه شيخ نزد وى تحصيل طب كند و ما بين وفات رازى و ولادت شيخ رئيس چنانچه در ترجمهء آنها گذشت تقريبا هفتاد سال فاصله بوده در اين صورت بايد سنين عمر ابى منصور از صد متجاوز باشد و اللّه اعلم بالصواب * و من مؤلفاته ( كتاب غنى و منى ) ملا كاتب چلبى در كتاب كشف الظنون نويسد ( رتبه على ثلاث مقالات الاولى فى الامراض الحادّه الثانية فى العلل الظاهره الثالثة فى الحميّات ) و ( كتاب علل العلل ) ( مجموعهء كبيره در ادويهء مفرده ) ( معالجات منصورى ) ( مقاله در بحران ) ( رسالة فى علاج امراض الصدر ) ( رسالة فى الحميّات الدائره ) ( مقالة فى مرض الاستسقأ ) * 2 1 ابو منصور النصرانى از حكماى مائه ششم هجرى و طبيب مخصوص ملك ناصر